دولت و برنامه های فرهنگی
مورخ 19/2/1395
رابطه دولت و فرهنگ از نگاه امام علی ( ع) :
ای مردم آنگونه که شما هستید همان گونه نیز بر شما حکومت می شود این فرمایش بیان کننده آن است که حکومت ها متاثر از فرهنگ مردمی هست که بر آنها حکومت می شود رابطه بین دولت و فرهنگ یک رابطه دو سویه است از یک طرف فرهنگ شکل و نوع حکومت را مشخص می کند یعنی خصلت هر دولت بسته به فرهنگ جامعه دارد که در آن حکومت می کند چون در فرهنگ ارزشها و هنجارهای خاص خود را دارد در حال حاضر فرهنگ انسان محوری و مسئول خواندن و پاسخگو بودن دولت باعث آن شده که شکل حکومت ها از دیکتاتوری به دموکراتیک حرکت شود
حکومت ها بر فرهنگ جامعه تاثیر می گذارند که این رابطه دو سویه بودن را نمایان تر می کند
دیدگاههای مکاتب مختلف در خصوص نقش دولت در فرهنگ کدامند ؟
دولت به عنوان بزرگترین سازمان اجتماعی مهمترین جایگاه را در بین قدرت های جامعه دارا است
میشل فوکو معتقد است دولت به رقم قدرت زیاد دستگاههای آن نمی تواند تمام روابط قدرت موجود را کنترل در آورد
نقش دولت در عرصه اجتماعی بخصوص در عرصه فرهنگ چون مفهوم فرهنگ دارای گستره ی بالایی است یعنی در برگیرنده همه نهادها و افراد جامعه است محدودیتی نیز است نقش دولت بر اساس رویکردهای فرهنگی در دستگاههای دولتی متفاوت است
الف : دیدگاه مارکسیستی
معتقدند فرهنگ نهادی برخواسته از نهاد اقتصادی است چون محصول ایدئولوژی جامعه بوده که توسط طبقه تولید و انتشار پیدا می کند بنابراین برای فهمیدن فرهنگ باید فهم منافع طبقه کارگری یعنی روابط تولید و زیر بنا بودن اقتصاد در جامعه مد نظر قرارداد بر اساس این دیدگاه تولید کنندگان کالای تولید کننده فرهنگ هستند
فرهنگ به دست سرمایه داری بزرگ تولید است و فرآورده های فرهنگی جا می افتد که منافع طبقه حاکم را تامین کند پس فرهنگ تابع بازار است پس می توان گفت فرهنگ روبنای اقتصاد زیر بنا است
ب : دیدگاه نیو مارکسیستی
این مکتب بر گرفته از مکتب فرانکفورت است که آنان فرهنگ را یکی از عوامل اصلی در کنترل اجتماع و جلوگیری از دگرگونی های اساسی در جامعه می دانند
بر اساس این دیدگاه زندگی فرهنگی در بین افراد جامعه به شدت تحت تاثیر صنعت فرهنگی است که آن را سرمایه داران ایجاد می کنند و معتقدند مردم و استفاده کنندگان از فرهنگ مانند توده ای بی تمیز و منفعل هستند و قدرت تشخصی ندارند آنان معتقدند نقش دولت در عرصه فرهنگ از این رو دارای اهمیت است که برای بدست آوردن اجماع عمومی برای پیروی کردن طبقات پایین از طبقه مسلط برای دولت دارای نقض حیاتی هستند و کنترل اجتماعی از طریق کسب و ایجاد همین اجماع عمومی است
ج : دیدگاه ساختارگرایی ( کارکرد گرایی )
معتقدند نظام فرهنگی عبارتست از ادغام و اجتماع شدن افراد در جامعه یعنی یکپارچگی کل جامعه و فرهنگ به مانند شیوه زندگی است و برای رسیدن به کمال مطلوب بایستی ازرشها حفظ شود و اتفاق آرای ارزشها صورت پذیرد بنابراین نیاز به وجود دولت یا نتیجه یا طبقه عهدار وظایف برگیرنده الزامی است بدون وجود نظم نمی توان جامعه را اداره نمود بدون وجود نظم امکان وجود جامعه نیست و بدون وجود جامعه تکامل انسانی امکان پذیر نیست براساس این دیدگاه دولت ضامن حفظ فرهنگ است نه تولید کنندگان فرهنگ
د : دیدگاه محافظه کارانه
محافظه کاران بین فرهنگ اصیل و توده ای تفاوتی قابل هستند این فرهنگ توده ای را دموکراسی می دانند فرهنگ اصیل برآمده از پیوندها به جماعت سنتی است فرهنگ سنتی بازیاب واقعیت های اجتماعی است نقش دولت و رسانه ها در آن خیلی کم رنگ است امام در فرهنگ توده ای که به آن فرهنگ دست کاری شده می گویند نتیجه اش تجربه ها و گره خوردن فرهنگ های مختلف است
این دیدگاه قایل به نقش دولت است و می گوید فرهنگ اصیل باید توسعه بخشید و توده ها باید کنترل شود و دولت وظیفه اش جلوگیری از هرج و مرج است
مورخ 26/2/1395
دیدگاه فورس مدرنیزم
بر اساس این دیدگاه همه روابط اجتماعی موجود در واقعیت اجتماعی انعکاس گفتمان همان عصر و زمان هست شیوه زندگی هر جامعه ای تحت تاثیر گفتمان همان دوره است
بر اساس این دیدگاه رسانه ها و فرهنگ صورت بخش و شکل دهنده همه اشکال روابط و کردارهای اجتماعی هستند
برداشت ما از خودمان ، جهان و جانعه واقعیت هایی بطور کلی محصول چارچوب های فرهنگی است یعنی آنچه که ما درباره واقعیت ها می دانیم همان است که در تصورات رسانه ای ساخته میشود نظریه پردازان مدرنیسم معتقدند اگر قدرت ، حکومت توانایی داشته باشد که گفتمان فرهنگ عصر خود را تامین کند می تواند بر جامعه دیگران حکومت کند نقش دولت به اندازه نقشی است که یک رسانه گروهی میتواند ایفا کند و این امر بستگی به توانایی و قدرت آن در ایجاد ارزشها ، تصورات ، نهادها و به تعبیری وانمایی ، شبیه سازی از واقعیت است
میشل فوکو معتقد است قدرت چیزی فراتر از دولت و حکومت است
مهندسی فرهنگ و فرهنگ را توضیح دهید ؟
عنوان یک علم وظیفه تدوین ، تنظیم همه ملزومات از قیبل نظام های تحلیل ، طرح ها ، پیاده سازی ، عملیات ، کنترل کمی و کیفی و نظارت با هدف کاربردی ساختن دانش به همراه علم تربیتی وابسته در جامعه با هدف تغییر رفتار و پاسخ های لازم و رسیدن به شرایط مطلوب است
هدف از تدوین تهیه نقشه ، تهیه طرح جامع و کامل ساماندهی چهار زیر سیستم نظام ، سیاسی و اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی در کشور است