ساده ترین جریان ارتباطی از سه عنصر پیام دهنده ، پیام و پیام گیرنده تشکیل میگردد که عناصر ارتباطی را تشکیل می دهند در این جریان ساده ارتباطی چون عنصر پیام بصورت مستقیم بین دو طرف مبادله می شود پس به عنصر دیگری به عنوان وسیله انتقال نیاز نیست که به این گونه ارتباطا ت ، ارتباط مستقیم گویند .

اما در نوع دیگری از ارتباط که ارتباط غیر مستقیم است برای برقراری تماس بین پیام دهنده و پیام گیرنده عنصر جدید و چهارمی نیاز است که به آن وسیله ارتباطی گویند که این وسیله ارتباطی از زمان پیدایش انسان تا به امروز تحولات مختلفی را پشت سر گذاشته است .

این عنصر چهارم جریان ارتباطی به دو شکل غیر شفاهی و شفاهی میتواند متصور باشد با بررسی روند تکوین وسیر ارتباط جمعی مشخص میشود که در ابتدا انسان با بهره گیری از ارتباط غیر شفاهی مانند حرکات چهره و دست و لمس کردن سعی در برقراری ارتباط با محیط اطراف خود داشته است و پس از آن با استفاده از ارتباط با محیط شفاهی در تلاش ایجاد ارتباط با محیط اطراف خود بوده است پس از ارتباط شفاهی ما شاهد گذر به ارتباط نوشتاری و اختراع الفباء که اولین بار در یونان باستان اتفاق افتاده ، بودیم .

الفباء به مصابیح پلی بین گفتار و نوشتار بود و آن را نقطه ی عطفی در آغاز ارتباطات پیشرفته بشری می دانند که موجب اختراع خط توسط سومریان و اختراع چاپ توسط گوتن برگ که به عنصر کتابت مشهور است شد بایدآن را نتیجه تحولات روبه رشد ارتباطات انسانی دانست .

اختراع تلگراف از دیگر پیامدهای اختراع چاپ است که توانست اطلاعات را با سرعت بالا و از طریق رمزهای ساده به مسافت های طولانی تر انتقال دهد .

تحولات دیگری که پس از اختراع تلگراف به وجود آمده ، اختراع تلفن بوده که موجب شد تا انسانها صدای خود را از مسافت صدها کیلومتری به یکدیگر منتقل کنند .

پس از اختراع تلفن ، رادیو نیز پا به عرصه ظهور در ارتباطات انسانی گذاشت .

ظهور تلویزیون ، ماهواره ، رایانه و اینترنت امروزه توانسته است تحولات وسیعی را در عرصه ارتباطی ایجاد کند بطوری که ارتباطات به رغم وجود مسافتهای ، بسیار ساده و سریعتر انجام می شود .

مقاله جلسه بعد :

رسانه های سنتی  و نقش آنها در طول تاریخ ایران